სათბურის საძირკვლის არჩევანი ზომაზეა დამოკიდებული: დიდ ფერმერულ ლითონის სათბურს (მაგ. 10×40 მ) წერტილოვანი ბეტონის საძირკველი სჭირდება — ცალკეული ბეტონის სვეტები ჩასასმელი ლითონის მასრებით; საშუალო სათბურს მდგრად გრუნტზე ჰყოფნის ღრმად ჩაბეტონებული ლითონის ხიმინჯები (საყრდენი მილები), ხოლო მსუბუქ ხის სათბურს (მაგ. 3.6×4.8 მ) — ანტისეპტიკით დამუშავებული ხის ჩარჩო ხრეშის ბალიშზე. საძირკველი ორ მთავარ საქმეს აკეთებს: ინარჩუნებს კონსტრუქციის სწორ ფორმას და იცავს სათბურს ძლიერი ქარის დროს იალქანივით ატაცებისგან (wind uplift). ამ სტატიაში სამივე მეთოდს შევადარებთ და ნაბიჯ-ნაბიჯ განვიხილავთ წერტილოვანი საძირკვლის მოწყობას რეალური 400 მ² პროექტის მაგალითზე.
საძირკვლის სამი მეთოდი — რომელი რომელ სათბურს ერგება
საძირკველი მთელი მშენებლობის ბიუჯეტის მცირე ნაწილია, მაგრამ სწორედ მასზეა დამოკიდებული, გაუძლებს თუ არა კონსტრუქცია ქარიშხალს. აქ ეკონომია ყველაზე ძვირი ჯდება — არასწორად დამაგრებული სათბური პირველივე ძლიერ ქარში ზიანდება. სრული ხარჯების სტრუქტურა ცალკე გვაქვს გაანალიზებული: რა ღირს სათბურის აშენება.
წერტილოვანი ბეტონის საძირკველი
- ყველაზე საიმედო გზა დიდი ლითონის სათბურისთვის (10×40 მ და მეტი)
- ლითონის მასრებში ჩასმული სვეტები მყარად ფიქსირდება და ქარს უძლებს
- ბეტონის ხარჯი მცირეა — 400 მ² სათბურს ≈1.77 მ³ ჰყოფნის
- 50 ორმოს გათხრა და ბეტონის მომზადება შრომატევადია
- ბეტონი აწყობამდე 5–7 დღე უნდა გამაგრდეს
ლითონის ხიმინჯები (ჩაბეტონებული მილები)
- სწრაფი მონტაჟი — საყრდენი მილები პირდაპირ მიწაში ბეტონდება
- შუალედური ვარიანტია საშუალო ზომის თაღოვანი სათბურებისთვის
- ქარიან რეგიონებში მილები არანაკლებ 60–80 სმ სიღრმეზე უნდა ჩაბეტონდეს
- რბილ, ნესტიან გრუნტზე ნაკლებად საიმედოა, ვიდრე ბეტონის სვეტები
ხის ჩარჩო ხრეშის ბალიშზე
- ყველაზე მარტივი და იაფი — ბეტონი საერთოდ არ სჭირდება
- იდეალურია მსუბუქი საოჯახო სათბურისთვის (მაგ. 3.6×4.8 მ)
- გეოტექსტილი და ხრეში დრენაჟსაც უზრუნველყოფს
- მხოლოდ მსუბუქი კონსტრუქციებისთვის გამოდგება
- ხე ანტისეპტიკით დამუშავებულიც კი ლითონზე ნაკლებ ძლებს (5–10 წელი)
როგორ გამოიყურება წერტილოვანი საძირკველი
მასრა (ჩასასმელი ლითონის ბუდე) ოდნავ დიდი კვეთის უნდა იყოს, ვიდრე ვერტიკალური სვეტი, რომ სვეტი მასში მჭიდროდ ჩაესვას: 40×40×2 მმ სვეტს 50×50×2 მმ (ან 45×45×2.5 მმ) მასრა სჭირდება, 60×60×2 მმ სვეტს — 70×70×3 მმ. სვეტები მასრებში ფიქსატორი ჭანჭიკებით (M8×60 მმ) მაგრდება. მილების სრული შერჩევა კონსტრუქციის სტატიაშია: კონსტრუქციის აწყობა და მილების ზომები.
წერტილოვანი საძირკველი ნაბიჯ-ნაბიჯ — 400 მ² პროექტის მაგალითი
ავიღოთ სახელმძღვანელოს პროექტი A — 10×40 მ შავი ფოლადის სათბური. მას სჭირდება 50 საყრდენი წერტილი: 21-21 სვეტი გვერდებზე (რკალთაშორისი ნაბიჯი 2.0 მ) და 4-4 სვეტი წინა და უკანა საფრონტეზე. მასალები: 42 ჩასასმელი მასრა (80 სმ სიგრძის), 11 ტომარა M400 ცემენტი (M250 ბეტონისთვის), 1.1 მ³ მდინარის ქვიშა, 1.4 მ³ ხრეში (ფრაქცია 10–20 მმ) და 42 ფიქსატორი ჭანჭიკი.
ნუ იჩქარებთ და ნუ დაზოგავთ სიღრმეზე: ბეტონს აწყობამდე 5–7 დღე სჭირდება, ხოლო ქარიან რეგიონებში (ზღვისპირეთი, მტკვრის ხეობა, სადაც ქარი ზოგჯერ 30–35 მ/წმ-ს აჭარბებს) საყრდენი მილები არანაკლებ 60–80 სმ სიღრმეზე უნდა ჩაბეტონდეს. ზედაპირულად დამაგრებულ სათბურს ქარი იალქანივით იტაცებს.
ხის ჩარჩო საძირკველი პატარა სათბურისთვის
მსუბუქი ხის სათბურისთვის (სახელმძღვანელოს პროექტი B — 3.6×4.8 მ, UGA CT 238) ბეტონი საერთოდ არ არის საჭირო — გამოიყენება ხრეშიანი ბალიში და ანტისეპტიკით ღრმად დამუშავებული ფიჭვის ძელაკები (100×150 მმ კვეთით):
- ნიადაგის მომზადება — მონიშნეთ 3.6×4.8 მ ტერიტორია (დიაგონალები ზუსტად 6.0 მ) და მოხსენით ზედა ნაყოფიერი ფენა 10 სმ სიღრმეზე
- გეოტექსტილი და ხრეში — გაშალეთ გეოტექსტილი (≈20 მ²) და დააყარეთ 8–10 სმ წვრილი მდინარის ხრეში, კარგად დატკეპნეთ — ბალახი ვერ ამოვა და წყალიც კარგად ჩაივლის
- ჩარჩოს აწყობა — მოათავსეთ დამუშავებული ძელაკები ხრეშის პერიმეტრზე და შეაერთეთ კუთხეები ლითონის კუთხოვანებითა და 100 მმ-იანი ხრახნებით
- მიწაში დაფიქსირება — ჩააჭედეთ Ø14 მმ არმატურის პალოები (80 სმ სიგრძის) გრუნტში 70 სმ სიღრმეზე ძელაკების შიდა მხრიდან და მიახრახნეთ ჩარჩოზე U-სებრი სამაგრებით
საძირკვლის მოწყობამდე დარწმუნდით, რომ ადგილი სწორადაა შერჩეული — ვაკე, დრენირებადი, ჩრდილის გარეშე. ამაზე ცალკე სტატია გვაქვს: სად ავაშენოთ სათბური. ჩვენი სრული მშენებლობის მომსახურება საძირკვლის გათვლას რეგიონის ქარისა და გრუნტის მიხედვით მოიცავს.
ხშირად დასმული კითხვები საძირკვლის შესახებ
შეიძლება თუ არა სათბურის აშენება საძირკვლის გარეშე?
არა — საძირკველი ინარჩუნებს კონსტრუქციის სწორ ფორმას და იცავს სათბურს ქარისგან ატაცებისგან (wind uplift). თუნდაც პატარა ხის სათბურს სჭირდება მინიმუმ ხის ჩარჩო, რომელიც არმატურის პალოებით 70 სმ სიღრმეზეა მიწაში დაფიქსირებული.
რამდენი ბეტონი და ცემენტი სჭირდება 400 მ² სათბურის საძირკველს?
10×40 მ სათბურის 50 საყრდენ წერტილს (ორმო ⌀30 სმ, სიღრმე 50 სმ) ჯამში ≈1.77 მ³ ბეტონი სჭირდება: 11 ტომარა M400 ცემენტი, 1.1 მ³ მდინარის ქვიშა და 1.4 მ³ ხრეში M250 მარკის ბეტონის დასამზადებლად.
რა სიღრმეზე უნდა ჩაიდოს საძირკველი?
სტანდარტული პროექტით ორმოს სიღრმე 50 სმ-ია, ხოლო ძლიერ ქარიან რეგიონებში საყრდენი მილები არანაკლებ 60–80 სმ სიღრმეზე უნდა ჩაბეტონდეს. ხის ჩარჩოს ფიქსატორი პალოები 70 სმ სიღრმეზე იჭედება.
რამდენ ხანს უნდა გააჩერო ბეტონი კონსტრუქციის აწყობამდე?
ჩასხმული ბეტონი 5–7 დღე უნდა გამაგრდეს, სანამ მასრებში სვეტებს ჩასვამთ და თაღების მონტაჟს დაიწყებთ. ნაადრევი დატვირთვა ბეტონს ბზარავს და მთელი საძირკვლის საიმედოობას ამცირებს.
გინდათ საძირკველი პირველივე ჯერზე სწორად?
მოგვწერეთ სათბურის ზომები და ნაკვეთის ადგილმდებარეობა — [უფასო კონსულტაციაზე](/servisebi) გეტყვით, რომელი საძირკველი გჭირდებათ და რა დაჯდება. [თანადაფინანსების პროგრამით](/programa) ხარჯის 50% სახელმწიფოს დაფარვაშია შესაძლებელი.
